Hiệp hội quỹ tín dụng nhân dân
Việt Nam

Giai đoạn 2021 - 2025, dù bối cảnh thế giới có nhiều biến động, khu vực KTTT và HTX tại Việt Nam vẫn duy trì sự phát triển ổn định cả về quy mô và chất lượng. Hoạt động của hệ thống QTDND tiếp tục được củng cố theo đúng tôn chỉ là tổ chức tín dụng HTX; năng lực quản trị, điều hành và kiểm soát được cải thiện; hầu hết QTDND hoạt động có lãi, tỷ lệ nợ xấu ở mức thấp. Đến năm 2025, cả nước có 1.176 QTDND, chiếm 3,3%; giảm 0,4% so với cuối năm 2020.

“Hệ thống QTDND đã trở thành kênh cung ứng tài chính quan trọng tại khu vực nông thôn, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng cho người dân và các HTX, thúc đẩy tài chính toàn diện và hỗ trợ phát triển kinh tế cộng đồng địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại nhiều vùng, đặc biệt là khu vực nông thôn. Tuy nhiên, hệ thống QTDND cũng đang đối mặt với những thách thức mới trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng và yêu cầu chuyển đổi số của nền kinh tế” ông Bùi Anh Tuấn chỉ ra.

Ở góc độ thực tiễn, đại diện QTDND Kim Chung cho biết QTDND đóng vai trò rất quan trọng, góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương đặc biệt là khu vực nông thôn và vùng sâu vùng xa tại Việt Nam. Tuy nhiên, hệ thống hiện đối mặt với ba hạn chế lớn.

Thứ nhất, năng lực tài chính còn hạn chế. Nhiều QTDND có quy mô vốn điều lệ nhỏ, chưa đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng tăng của thành viên và yêu cầu mở rộng hoạt động.

Thứ hai, năng lực quản trị và điều hành còn yếu. Một bộ phận cán bộ QTDND thiếu kiến thức về quản trị rủi ro, phân tích tài chính và ứng dụng công nghệ thông tin, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và kiểm soát nội bộ. Thiếu sự giám sát hiệu quả từ cấp trên do số lượng QTDND lớn và trải rộng, nên dù Co-opBank và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có những nỗ lực nhưng vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Thứ ba, hạn chế về công nghệ và sản phẩm dịch vụ. Phần lớn QTDND vẫn sử dụng công nghệ thủ công hoặc phần mềm đơn giản, thiếu tính đồng bộ. Sản phẩm dịch vụ đơn điệu, chủ yếu tập trung vào huy động tiết kiệm và cho vay thông thường, chưa đa dạng hóa để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thành viên.

Từ thực tiễn hoạt động, đại diện QTDND Kim Chung đề xuất NHNN tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hệ thống QTDND, trong đó nghiên cứu cơ chế xử lý nợ xấu đặc thù, chính sách khuyến khích nâng cao năng lực tài chính, đồng thời hỗ trợ đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.

Đối với Co-opBank, các đại biểu cho rằng cần tăng cường vai trò điều hòa vốn và hỗ trợ thanh khoản cho các QTDND thành viên, đa dạng hóa các sản phẩm điều hòa vốn như cho vay ngắn hạn, trung hạn, cho vay qua đêm hoặc tái cấp vốn phù hợp với đặc thù hoạt động của QTDND.

Bên cạnh đó, Co-opBank cần đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát và hỗ trợ kỹ thuật đối với các QTDND thành viên. Cung cấp hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu như tư vấn cho QTDND về quy trình nghiệp vụ, xây dựng hệ thống quản lý rủi ro, triển khai các giải pháp công nghệ thông tin. Đồng thời thiết lập hệ thống cảnh báo sớm rủi ro dựa trên các chỉ số tài chính và hoạt động của QTDND để đưa ra cảnh báo và khuyến nghị kịp thời.

Đặc biệt, cần phát triển công nghệ và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ hỗ trợ QTDND. Trong đó, cần đầu tư phát triển các giải pháp công nghệ thông tin đồng bộ, cung cấp phần mềm quản lý, hệ thống thanh toán điện tử, dịch vụ ngân hàng số cho QTDND thành viên. Nghiên cứu và triển khai các sản phẩm dịch vụ phù hợp với QTDND, bao gồm dịch vụ tư vấn tài chính, dịch vụ bảo lãnh, dịch vụ đại lý thanh toán, giúp QTDND mở rộng phạm vi hoạt động và tăng cường sức cạnh tranh. Đồng thời xây dựng chương trình đào tạo, tập huấn chuyên biệt hướng dẫn QTDND ứng dụng công nghệ mới và phát triển sản phẩm dịch vụ.

Liên minh HTX cần đưa nội dung phát triển QTDND vào chương trình hành động phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2025 - 2030. Đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên giữa Liên minh HTX - NHNN - Co-opBank trong phát triển hệ thống.

Đồng thuận với những phân tích và nhận định của các đại biểu, đại diện cho Co-opBank, ông Nguyễn Thạc Tâm - Phó Tổng giám đốc Co-opBank đặc biệt nhấn mạnh về tầm quan trọng của chuyển đổi số trong việc phát triển của hệ thống QTDND trong giai đoạn mới. Theo ông, chuyển đổi số là yếu tố mang tính sống còn đối với hệ thống, là biện pháp căn bản để giúp các QTDND nâng cao năng lực cạnh tranh và giữ chân khách hàng.

Ông Nguyễn Thạc Tâm cho biết, trong thời gian qua, mặc dù nguồn lực tài chính còn hạn chế, Co-opBank đã tập trung triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số trong hệ thống QTDND, như thành lập Ban chỉ đạo về chuyển đổi số, xây dựng chiến lược về công nghệ thông tin và chuyển đổi số, thực hiện báo cáo khảo sát thực trạng về chuyển đổi số tại hệ thống QTDND, ban hành các quy định, quy chế liên quan; phát triển nhiều giải pháp số như: hệ thống thông tin báo cáo giám sát QTDND (PRMS), hệ thống thông tin báo cáo tuân thủ, hệ thống xếp hạng tín dụng, hệ thống phân nhóm nợ và cảnh báo sớm, các hệ thống Mobile Banking cho cá nhân/thành viên, Mobile banking cho QTDND/doanh nghiệp, hệ thống thanh toán chuyển tiền (Cf-eBank),  hệ thống khởi tạo dịch vụ (CF-ePCF), hệ thống định danh (CF-eAM), hệ thống chăm sóc QTDND và khách hàng (CF-ecenter), hệ thống trợ lý ảo Chatbot AI, hệ thống truyền thông nội bộ (Gapowork) các sản phẩm thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng nội địa, các sản phẩm hợp tác chi trả lương, thu hộ chi hộ cho QTDND và thành viên QTDND  đồng thời tổ chức các chương trình đào tạo cho các QTDND về các nội dung như an toàn thông tin, thanh toán chuyển tiền, ứng dụng mobile app, thẻ tín dụng nội địa, dịch vụ thu hộ - chi hộ.

Trong thời gian tới, Co-opBank sẽ c nghiên cứu triển khai phần mềm dùng chung cho các QTDND, nâng cấp hệ thống thông tin quản lý PRMS, xây dựng kho dữ liệu Datawarehouse, hệ thống MIS, hệ thống trục thanh toán (Payment Hub) hệ thông quản trị tín dụng tập trung, hệ thống văn phòng điên tử liên thông với QTDND,  đưa vào vận hành hệ thống đào tạo trực tuyến E-learning hiện đại nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ trong toàn hệ thống. Co-opbank cũng sẽ tiến hành ký kết hợp đồng đại lý thanh toán với các QTDND đáp ứng đủ điều kiện để triển khai toàn diện các hoạt động cung ứng dịch vụ thanh toán cho các thành viên của QTDND.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Thạc Tâm cũng kiến nghị các cơ quan quản lý tăng cường nguồn lực tài chính cho Co-opBank để hỗ trợ hiệu quả hơn quá trình chuyển đổi số của hệ thống. “Về phía các QTDND, mặc dù Co-opBank sẽ đóng vai trò hỗ trợ, song các quỹ cũng cần chuẩn hóa các quy trình hoạt động và chủ động chuẩn bị nguồn lực về nhân sự và tài chính đối ứng, nhằm phối hợp chặt chẽ với Co-opBank trong việc triển khai các giải pháp chuyển đổi số” ông khuyến nghị.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Hoàng Việt Dũng - Phó Cục trưởng Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng, NHNN cho biết hệ thống QTDND đứng trước yêu cầu phải cơ cấu lại để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, khuôn khổ pháp lý phải ngày càng tiệm cận thông lệ quốc tế và phù hợp với định hướng quản lý nhà nước đối với sự phát triển của hệ thống QTDND.  Vì vậy, trong năm 2026 và thời gian tới, cần tiếp tục rà soát, sửa đổi, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn cho Co-opBank, QTDND nhằm điều chỉnh toàn diện và phù hợp với đặc thù hoạt động, trong đó tăng cường liên kết hệ thống với Co-opBank làm trung tâm; từng bước xây dựng cơ chế, hệ sinh thái dùng chung cho toàn bộ hệ thống QTDND...

Bên cạnh đó cần tiếp tục tập trung nâng cao năng lực quản trị, điều hành, năng lực tài chính của từng QTDND, tăng cường liên kết hệ thống, trong đó Co-opBank, QTDND, các Bộ, ngành, UBND tỉnh, thành phố có liên quan thông qua việc nghiên cứu, triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm hỗ trợ hoạt động của Co-opBank và hệ thống QTDND phát triển bền vững, tiếp tục là một kênh dẫn vốn hiệu quả, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Theo co-opbank.vn