Hiệp hội quỹ tín dụng nhân dân
Việt Nam

Hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ nhằm nâng cao năng lực quản trị, củng cố an toàn hoạt động và phát triển bền vững theo định hướng của Ngân hàng Nhà nước. Vừa qua, từ ngày 23 đến ngày 24 tháng 5 năm 2026, Hiệp hội QTDND Việt Nam đã tổ chức thành công khóa tập huấn “Tái cấu trúc tổ chức, nhân sự và chiến lược kinh doanh QTDND” tại tỉnh Ninh Bình. Khóa tập huấn quy tụ 99 học viên là lãnh đạo, cán bộ đến từ các QTDND trên địa bàn. Chương trình không chỉ trang bị kiến thức, kỹ năng thực tiễn mà còn tạo điều kiện để các QTDND cùng trao đổi kinh nghiệm, nhìn nhận rõ hơn những yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay, từ đó giúp các QTDND tự định vị nội lực, chuẩn bị sẵn sàng hành trang cho giai đoạn sắp xếp, hợp nhất và sáp nhập đầy thách thức phía trước.

Trong bối cảnh môi trường tài chính - tín dụng ngày càng cạnh tranh, hệ thống QTDND đang đứng trước nhiều yêu cầu đổi mới. Sự phát triển mạnh của công nghệ số của các Ngân hàng thương mại và các dịch vụ tài chính hiện đại như ví điện tử, mobile banking, thanh toán QR hay eKYC đang từng bước làm thay đổi thói quen giao dịch của khách hàng. Bên cạnh đó, việc điều chỉnh địa giới hành chính cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về sắp xếp, sáp nhập hoặc hợp nhất các QTDND có địa bàn hoạt động trùng lặp. Yêu cầu tăng cường quản trị rủi ro, nâng cao an toàn hoạt động và chủ trương cơ cấu lại các QTDND hoạt động yếu kém cũng đang đặt ra nhiều áp lực đối với các QTDND. Những yêu cầu đó đòi hỏi mỗi QTDND phải chủ động củng cố năng lực quản trị, nâng cao chất lượng hoạt động và thích ứng tốt hơn với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Để không bị tụt hậu hay gặp rủi ro đứt gãy khi bước vào lộ trình sáp nhập, việc chủ động tái cấu trúc một cách toàn diện từ cấp độ chiến lược, thiết kế tổ chức cho đến quy trình vận hành hằng ngày đã trở thành yêu cầu quan trọng nhằm củng cố năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của các QTDND.

Khóa tập huấn nhận được sự quan tâm và đánh giá tích cực từ các học viên nhờ nội dung thiết thực, bám sát thực tiễn hoạt động của QTDND cùng phương pháp truyền đạt dễ hiểu, trực quan của PGS.TS Lương Thu Hà - Trường Đại học kinh tế Quốc dân. Ngay từ phần mở đầu, giảng viên đã đặt ra nhiều vấn đề gắn với thực tiễn quản trị, điều hành mà các QTDND hiện nay đang quan tâm, qua đó tạo không khí trao đổi sôi nổi và thu hút sự tập trung của lớp học.

PGS.TS Lương Thu Hà nhấn mạnh rằng: Trong điều kiện có nhiều biến động phức tạp của môi trường, nhiều vấn đề mới nảy sinh, các thay đổi diễn ra hết sức nhanh chóng, để có thể tồn tại và phát triển bền vững hiệu quả, mỗi doanh nghiệp/tổ chức phải trả lời được câu hỏi “Chúng ta sẽ đi về đâu?” và “Bằng cách nào để đi tới đó?”. Đó cũng là những câu hỏi chính của quản trị chiến lược. Đối với mỗi doanh nghiệp/tổ chức, chiến lược có vai trò rất quan trọng. Thực tế đã có những bài học thành công và thất bại chỉ ra rằng có những tỷ phú đi lên từ hai bàn tay trắng với số vốn ít ỏi nhờ có chiến lược kinh doanh tối ưu, và ngược lại cũng có những tỷ phú do sai lầm trong đường lối kinh doanh mà phải giao lại cơ ngơi cho đối thủ. Nhờ có quản trị chiến lược, doanh nghiệp xác định được tầm nhìn, sứ mạng của mình cùng hệ thống mục tiêu chiến lược, các chính sách, các giải pháp để thực hiện mục tiêu; nhờ xác định được đúng hướng đi mà doanh nghiệp chiến thắng đối thủ, khẳng định được vị thế của mình trên thương trường.

Chính vì vậy, triết lý quản trị chiến lược vốn là một nội dung cốt lõi không thể thiếu trong các chương trình đào tạo quản trị kinh doanh chính thống đã được giảng viên cô đọng, súc tích lại nhằm truyền tải trọn vẹn vào thực tiễn hoạt động của các QTDND, giúp các học viên lập tức nhận thức rõ ràng về tầm quan trọng của việc định hình một hướng đi đúng đắn.

Sau khi khơi gợi tư duy chiến lược từ những câu hỏi gốc rễ, bài giảng đã đi sâu giải quyết hàng loạt bài toán thực tế mà hệ thống QTDND đang đối mặt. Giảng viên đã thẳng thắn chỉ ra những dấu hiệu của một bộ máy kém hiệu quả như quy trình phê duyệt thủ công nhiều tầng nấc gây chậm trễ, sự chồng chéo chức năng giữa các phòng ban hay hiện tượng quá tải quản lý và phụ thuộc vào kinh nghiệm của một vài cá nhân chủ chốt.

Để hóa giải những điểm nghẽn này, khóa học đã cung cấp các công cụ chuẩn hóa tổ chức hiện đại, tiêu biểu là mô hình RACI (Responsible - Accountable - Consulted - Informed) giúp phân định rõ ràng quyền hạn và trách nhiệm của từng vị trí: ai là người trực tiếp thực hiện, ai chịu trách nhiệm cuối cùng, ai cần tham vấn và ai cần được thông tin. Đồng thời, các học viên cũng được hướng dẫn phân định rạch ròi vai trò mang tính kiểm soát đối trọng giữa Hội đồng quản trị (quyết định chiến lược), Ban điều hành (trực tiếp vận hành thường xuyên) và Ban kiểm soát (giám sát tuân thủ độc lập). Đây chính là nền tảng vô cùng quan trọng giúp tinh gọn bộ máy, giảm thiểu rủi ro vận hành và rủi ro đạo đức khi các QTDND thực hiện sáp nhập hay mở rộng địa bàn rộng hơn.

Một trong những thành công nhất của khóa tập huấn là việc chuyển hóa nhận thức thành hành động thông qua các buổi thảo luận và thuyết trình phương án thực tế. Dưới sự định hướng sát sao của giảng viên, các học viên đã trực tiếp thực hành phân tích Ma trận SWOT (Điểm mạnh - Điểm yếu - Cơ hội - Nguy cơ) cho chính đơn vị của mình. Nhờ công cụ phân tích khoa học này, các cán bộ quản lý đã tự nhìn nhận rõ nét những hạn chế nội tại của quỹ như quy mô vốn nhỏ, nhân sự công nghệ yếu, để từ đó tìm ra phương án phòng thủ, giảm bớt tác động từ các nguy cơ bên ngoài. Đồng thời, các quỹ cũng học được cách phát huy tối đa lợi thế cốt lõi là sự am hiểu địa bàn, niềm tin cộng đồng sâu sắc để nắm bắt các cơ hội phát triển dịch vụ tài chính nông thôn.

Không dừng lại ở việc phân tích trên giấy, từ lăng kính SWOT, các học viên đã từng bước lên tầm nhìn quản trị chiến lược (dài hạn 3-5 năm) và được trang bị phương pháp xây dựng một Bản kế hoạch hành động (Action Plan) hoàn chỉnh cho giai đoạn 6 - 12 tháng tới. Bản kế hoạch này bao gồm các bước đi cụ thể từ rà soát nhân sự, chuẩn hóa bản mô tả công việc (JD), dự toán chi phí hoạt động cho đến kế hoạch cân đối vốn cố định và vốn lưu động. Đáng chú ý, các mục tiêu chiến lược đều được cụ thể hóa bằng bộ chỉ số KPI rất rõ ràng và khả thi như: kiểm soát tỷ lệ nợ xấu, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ vay xuống và từng bước thúc đẩy tỷ lệ giao dịch số.

Bên cạnh các nội dung về tổ chức bộ máy và chiến lược hoạt động, lễ bế giảng khóa tập huấn cũng ghi nhận nhiều ý kiến trao đổi tâm huyết từ phía học viên và Ban tổ chức về định hướng phát triển của hệ thống QTDND trong thời gian tới.

Đại diện học viên, ông Ngô Văn Thiếp - Chủ tịch Hội đồng quản trị QTDND Thọ Nghiệp đánh giá cao chất lượng chương trình đào tạo và cho rằng các chuyên đề được xây dựng sát với thực tiễn hoạt động của QTDND, tập trung vào những nội dung mà các quỹ hiện nay đặc biệt quan tâm như tái cấu trúc tổ chức, quản trị nhân sự và xây dựng chiến lược phát triển trong bối cảnh mới.

Theo ông Thiếp, điểm ấn tượng của khóa tập huấn là cách truyền đạt gần gũi, dễ hiểu và gắn với thực tế của giảng viên, giúp học viên dễ tiếp cận các nội dung chuyên môn và có thêm nhiều góc nhìn thực tiễn trong quá trình quản lý, điều hành tại đơn vị. Không khí lớp học diễn ra sôi nổi, nhiều học viên chủ động trao đổi, chia sẻ những khó khăn, vướng mắc thực tế trong hoạt động của QTDND. Bên cạnh đó, sự quan tâm và đồng hành của lãnh đạo Hiệp hội cũng tạo thêm động lực để các học viên tích cực tham gia và hoàn thành tốt chương trình tập huấn.

Phát biểu tại chương trình, TS. Nguyễn Thị Kim Thanh - Phó Tổng thư ký Hiệp hội - người đã trực tiếp đồng hành cùng các học viên trong suốt khóa tập huấn - nhấn mạnh rằng việc sắp xếp, sáp nhập và hợp nhất các QTDND trong thời gian tới sẽ được triển khai mạnh mẽ hơn trong quá trình cơ cấu lại hệ thống. Vì vậy, các QTDND có địa bàn hoạt động trùng lặp cần chủ động trao đổi, phối hợp với nhau để xây dựng phương án phù hợp, thay vì chờ triển khai một cách bị động.

Theo TS. Thanh, các QTDND cần chủ động đề xuất phương án với Ngân hàng Nhà nước, tăng cường tranh thủ sự đồng thuận, ủng hộ của cấp ủy, chính quyền địa phương, đồng thời xây dựng định hướng phát triển dài hạn để quá trình sắp xếp, hợp nhất diễn ra ổn định, hiệu quả và bảo đảm quyền lợi của thành viên.

Một lần nữa TS. Thanh nhấn mạnh, để quá trình tái cấu trúc QTDND thành công thì phải tạo dựng được “thế kiềng 03 chân” sự quan tâm chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, sự vào cuộc của chính quyền địa phương và sự chủ động từ chính các QTDND. 

TS. Thanh ghi nhận và đánh giá cao tinh thần học tập của các học. Theo Bà, chương trình đã trang bị, cung cấp nền tảng lý luận cùng những gợi mở quan trọng cho các QTDND vận dụng vào thực tiễn trong quá trình tái cấu trúc và phát triển.

Khóa tập huấn hai ngày đã chính thức khép lại nhưng đã mở ra một tư duy quản trị hoàn toàn mới cho các cán bộ QTDND trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Ghi nhận tinh thần học tập nghiêm túc và sự nỗ lực từ các nhóm học viên, chương trình đã được đánh giá rất thành công. Với chiến lược sắc bén là ma trận SWOT cùng các bước đi cụ thể đã được hoạch định, các lãnh đạo QTDND giờ đây đã có thể tự tin, chủ động tái thiết kế tổ chức, vững vàng đưa QTDND vượt qua những khúc quanh của lộ trình hợp nhất, sáp nhập và phát triển bền vững.