Hiệp hội quỹ tín dụng nhân dân
Việt Nam

Đây là kết quả tích cực, thể hiện vai trò chủ động, trách nhiệm và tiếng nói đại diện của Hiệp hội trong quá trình tham gia xây dựng cơ chế, chính sách đối với hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND). Đồng thời, các quy định mới cũng góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về bảo hiểm tiền gửi, nâng cao hiệu quả bảo vệ người gửi tiền và hỗ trợ hệ thống QTDND hoạt động an toàn, ổn định, phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Một trong những điểm mới quan trọng của Luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2025 có ý nghĩa thiết thực đối với hệ thống QTDND là quy định mức phí bảo hiểm tiền gửi áp dụng riêng đối với QTDND ở mức 0,1%/năm tính trên số dư tiền gửi bình quân của các loại tiền gửi được bảo hiểm, thấp hơn mức 0,15%/năm áp dụng đối với các tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi khác. Quy định này thể hiện sự ghi nhận của Ngân hàng Nhà nước đối với tính đặc thù của hệ thống QTDND - mô hình hoạt động theo nguyên tắc hợp tác xã, tương trợ cộng đồng, hoạt động chủ yếu tại khu vực nông nghiệp, nông thôn và phục vụ thành viên. Điều này xuất phát từ việc các QTDND không chỉ tham gia bảo hiểm tiền gửi theo quy định mà còn đồng thời đóng góp Quỹ bảo đảm an toàn hệ thống QTDND nhằm hỗ trợ phòng ngừa, xử lý rủi ro trong nội bộ hệ thống. Chính sách trên góp phần bảo đảm sự phù hợp và công bằng hơn trong nghĩa vụ tài chính giữa các loại hình tổ chức tín dụng (TCTD), phù hợp với đặc thù hoạt động và mức độ tham gia cơ chế bảo đảm an toàn của từng hệ thống. Đồng thời, việc giảm mức phí bảo hiểm tiền gửi cũng tạo điều kiện để các QTDND giảm áp lực chi phí hoạt động, tăng thêm nguồn lực phục vụ thành viên và mở rộng tín dụng khu vực nông thôn.

Bên cạnh đó, nhằm bảo đảm an toàn hệ thống, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội theo quy định tại khoản 4 Điều 162 Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 đã ghi rõ tại Khoản 1 Điều 36: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam báo cáo Chính phủ quyết định việc yêu cầu tổ chức bảo hiểm tiền gửi trả tiền bảo hiểm trong trường hợp tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt bị mất hoặc có nguy cơ mất khả năng chi trả theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng”. Theo đó, nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm phát sinh kể từ thời điểm Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có văn bản thông báo cho Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam về việc thực hiện trả tiền bảo hiểm. Quy định này góp phần hoàn thiện cơ chế xử lý tình huống khẩn cấp, tăng tính chủ động trong bảo vệ người gửi tiền và hỗ trợ duy trì niềm tin của công chúng đối với hệ thống TCTD.

Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 cũng đã bổ sung và hoàn thiện cơ chế tham gia của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam về cho vay đặc biệt đối từ quỹ dự phòng nghiệp vụ trong trường hợp sau đây: (i) Cho vay đặc biệt đối với ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô được kiểm soát đặc biệt để thực hiện phương án phục hồi; (ii) Cho vay đặc biệt đối với ngân hàng thương mại được kiểm soát đặc biệt để thực hiện phương án chuyển giao bắt buộc; (iii) Cho vay đặc biệt đối với ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, QTDND, tổ chức tài chính vi mô được can thiệp sớm và bị rút tiền hàng loạt; được kiểm soát đặc biệt và bị rút tiền hàng loạt để trả tiền gửi cho người gửi tiền. Đối với hệ thống QTDND, đây là cơ chế hỗ trợ có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố niềm tin của thành viên và người gửi tiền, nâng cao khả năng phòng ngừa rủi ro đổ vỡ dây chuyền, đồng thời tăng cường năng lực ứng phó của hệ thống trước các biến động của thị trường tài chính - tiền tệ.

Theo thông tin Hiệp hội được biết, hiện nay Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về hạn mức trả tiền bảo hiểm, với mức dự kiến nâng từ 125 triệu đồng lên 350 triệu đồng đối với toàn bộ các khoản tiền gửi được bảo hiểm (bao gồm cả gốc và lãi) của một người tại một tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm. Mức đề xuất mới tăng khoảng 2,8 lần so với hiện hành, thể hiện định hướng từng bước tiệm cận hơn với thông lệ và xu hướng quốc tế về bảo vệ người gửi tiền. Trong bối cảnh quy mô tiền gửi, mức tích lũy của người dân và thu nhập bình quân đầu người ngày càng gia tăng, việc nâng hạn mức trả tiền bảo hiểm có ý nghĩa tích cực trong việc nâng cao mức độ bảo vệ người gửi tiền, củng cố niềm tin công chúng đối với hệ thống tài chính - ngân hàng và tăng cường an toàn hệ thống. Việc điều chỉnh hạn mức trả tiền bảo hiểm không chỉ góp phần bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền mà còn giúp ổn định tâm lý, củng cố niềm tin của người gửi tiền đối với các TCTD nói chung, hệ thống QTDND và Ngân hàng Hợp tác xã nói riêng. 

Có thể khẳng định rằng, những kết quả đạt được trong quá trình hoàn thiện Luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã thể hiện rõ vai trò tích cực, trách nhiệm và tiếng nói đại diện của Hiệp hội QTDND Việt Nam trong việc tham gia xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với hệ thống QTDND. Nhiều kiến nghị của Hiệp hội đã được nghiên cứu và thể chế hóa theo hướng phù hợp hơn với đặc thù hoạt động của hệ thống QTDND và Ngân hàng Hợp tác xã, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu an toàn hệ thống và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền. Điều này không chỉ góp phần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về bảo hiểm tiền gửi mà còn tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin công chúng, nâng cao khả năng phòng ngừa rủi ro và tăng cường sự ổn định, an toàn của TCTD là HTX trong giai đoạn phát triển mới./.

Hiệp hội.