27.07.2006 13:00

Chuẩn bị vào WTO: Nhiều ngân hàng nước ngoài sẽ “đổ bộ” vào Việt Nam

Tất cả các ngân hàng nước ngoài lần đầu tiên sẽ được phép mở công ty con và chi nhánh của họ tại Việt Nam. Đây là nhận xét của tờ Thời báo Tài chính (Finacial Time) của Anh, ra ngày 16/5, sau khi Việt Nam và Mỹ đạt được thoả thuận cuối cùng mở đường cho Việt Nam gia nhập WTO. Báo này cho rằng “Hiệp định song phương mà Việt Nam cần ký với Mỹ trước khi gia nhập WTO sẽ giảm mức hạn chế cổ phần của các ngân hàng tư nhân nước ngoài trong bất cứ ngân hàng nào do nhà nước Việt Nam quản lý.
Sức hút từ thị trường Việt Nam
Theo xếp hạng của tổ chức Xếp hạng Tín dụng quốc tế Standard & Poor’s, Việt Nam được đánh giá là thị trường đầy tiềm năng đáng quan tâm nhất thế giới. Mức độ tín nhiệm tài chính của Việt Nam cũng tăng đáng kể từ “ổn định” lên “tích cực”. Nhiều công ty nước ngoài đang hướng tới Việt Nam để đầu tư.
Trong đánh giá mới nhất về kinh tế Việt Nam, công ty khảo sát thị trường Business Monitor Internationnal (BMI) cho biết, Việt Nam có thể duy trì tỷ lệ tăng trưởng hàng năm 7,5 - 8% từ nay đến 2010. Theo một số báo kinh tế nước ngoài thì, các nhà đầu tư quốc tế, những người trước đây vẫn chỉ coi Việt Nam là điểm du lịch lạ lẫm, đang ngày càng quan tâm tới sự tăng trưởng của đất nước này, đặc biệt là sau khi Chính phủ Việt Nam phát hành trái phiếu quốc gia trị giá 750 triệu USD tháng 10/2005. Những dự đoán về một “cơn lũ tiền vốn” từ nước ngoài vào săn lùng thương phiếu Việt Nam đã làm dấy lên một cơn sốt đầu cơ trên thị trường chứng khoán nhỏ bé này. Sự thành công này có được nhờ kinh tế Việt Nam có tỷ lệ tăng trưởng cao gần bằng Trung Quốc và thị trường vốn ở đây đang trên đà phát triển.
Hiện nhiều ngân hàng nước ngoài, trong đó có các tập đoàn ngân hàng lớn như City Bank, HSBC đang chuẩn bị cho cuộc đua giành thị phần tại Việt Nam. Tổng giám đốc Chi nhánh ngân hàng HSBC ở Việt Nam Alain Cany nói: “Chúng tôi hy vọng, sự kiện Việt Nam gia nhập WTO sẽ mở rộng thị trường và tạo ra một sân chơi bình đẳng cho tất cả các thành viên tham gia trong thị trường tài chính”. HSBC đã và sẽ mở rộng thị phần tại Việt Nam. Hiện số khách hàng là người Việt Nam của ngân hàng này đã tăng từ 10% (năm 2000) lên 35 % (năm 2005).
Cuộc đua chuẩn bị bắt đầu
Theo lộ trình cam kết gia nhập WTO, đến năm 2010, Việt Nam phải mở gần như toàn bộ thị trường dịch vụ ngân hàng. Các ngân hàng nước ngoài đang hy vọng họ có thể được nắm đa số vốn tại các ngân hàng Việt Nam, thay vì tỷ lệ 30% như hiện nay. Hiện thị phần của các ngân hàng quốc doanh đang chiếm 70%, song chỉ một vài năm nữa, nếu các ngân hàng nội không có những cải cách hiệu quả thì thị phần sẽ giảm dần là điều khó tránh khỏi. Kết quả khảo sát mang tính thăm dò do Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) phối hợp với Bộ Kế hoạch đầu tư thực hiện cho thấy: 42% doanh nghiệp và 50% người dân được hỏi nói rằng, khi mở cửa thị trường tài chính, họ sẽ chọn các ngân hàng nước ngoài để vay tiền; 50% doanh nghiệp và 62% người dân nói sẽ chọn ngân hàng nước ngoài để gửi tiền. Lý do đưa ra là các ngân hàng nước ngoài có tính chuyên nghiệp cao, thủ tục đơn giản hơn, dịch vụ tốt và có độ tin cậy cao hơn. Một cuộc khảo sát khác của Trung tâm Tư vấn Công nghệ và Đầu tư (Vietbid) đánh giá rằng, đến năm 2010, thị phần của các ngân hàng quốc doanh chỉ còn 40 - 50%; thị phần của khối các ngân hàng Thương mại cổ phần xấp xỉ 30% và phần còn lại sẽ rơi vào tay các ngân hàng nước ngoài và liên doanh.
Trong khi đó, thực tế hiện nay so sánh về năng lực cạnh tranh, các ngân hàng Việt Nam chỉ tạm thời hơn các ngân hàng nước ngoài ở 4 điểm: uy tín, danh tiếng, thị trường và mạng lưới khách hàng. Tuy nhiên, những vấn đề mang tính nền tảng như: tài chính, sản phẩm dịch vụ, quản trị, công nghệ... thì quá yếu. Các dịch vụ thanh toán, kinh doanh ngoại hối, đầu tư, đặc biệt là dịch vụ tài chính phi ngân hàng như chứng khoán, tư vấn tài chính, mua bán nợ... còn thấp. Trong khi đó, đây lại là thế mạnh của các ngân hàng nước ngoài.
Chiến lược mà các ngân hàng ngoại khi thâm nhập thị trường Việt Nam là mua lại cổ phần của các ngân hàng trong nước rồi “thôn tính” dần dần. Cách làm này đã được các ngân hàng nước ngoài áp dụng đối với các nước khối Đông âu (cũ) như ở Hungari là 80%, Tiệp Khắc (cũ): trên 80%... Sau khi đã cơ bản chiếm được đa số cổ phần, các ngân hàng này tính đến việc mở chi nhánh tại VN và cuối cùng là mở hẳn pháp nhân với 100% vốn nước ngoài. Với Việt Nam, cũng không là ngoại lệ. Mục tiêu hàng đầu của các ngân hàng nước ngoài khi vào thị trường Việt Nam là nhanh chóng mở rộng thị phần. Giải pháp tối ưu của họ trong lúc này và những năm tới là tìm mọi cách mua cổ phần của các ngân hàng trong nước, tiến tới có thể chi phối. Như vậy họ sẽ tận dụng và phát triển ngay trên thị phần và cơ sở hạ tầng hiện có của các ngân hàng Việt Nam, thay vì phải thành lập chi nhánh hay thành lập ngân hàng 100% vốn nước ngoài quá tốn kém. Và với cách làm này, các ngân hàng nước ngoài sẽ khắc phục được những điểm yếu của họ như thiếu kinh nghiệm thị trường, khác biệt văn hóa, sự bảo hộ vô hình (tính dân tộc chủ nghĩa)...
Trong hoạt động kinh doanh, các ngân hàng ngoại sẽ tập trung cho các dịch vụ bán lẻ có hàm lượng công nghệ cao như tư vấn tài chính và đầu tư, môi giới tài chính, quản lý danh mục đầu tư, quản lý tài sản... Đây là những lĩnh vực thuộc thế mạnh của các ngân hàng nước ngoài.
Trước sức ép cạnh tranh như trên, để không bị thua ngay chính trên “sân nhà”, một trong những công việc cần thiết lúc này là các ngân hàng trong nước phải đẩy mạnh tiến độ cải cách và cải thiện chất lượng dịch vụ theo các tiêu chuẩn quốc tế. Có như vậy thì chúng ta mới có thể sẵn sàng hội nhập trong thời gian tới.
 
Hà Nhi (GD&TĐ)

Các tin liên quan